Karatan, kara ve tan sözcüklerinden kurulmuştur. Kara, Ana Türkçe *kara sözcüğüne dayanır ve koyu, karanlık anlamını taşır. Tan, Osmanlıcadaki taŋ biçimi üzerinden Ortak Türkçe *taŋ sözcüğüne uzanır; güneşin doğmasından az önce ortalığın ağarmaya başladığı vakit, şafaktır. Vikisözlük tan'ı hem kız hem erkek adı olarak kaydeder ve erkek adı için “şafak, gün ağarması” anlamını verir. İki öğe birlikte henüz ağarmamış, karanlık bir şafağı anlatır; TDK'ye göre ad, güneşin doğuşundan az önceki loş saatleri karşılar.
Tan ile biten adlar arasında benzer isimlerdeki Alatan, Aydıntan ve Doğantan da vardır; hepsi tan öğesini paylaşır. Karatan üç hecede okunur (Ka-ra-tan) ve bütün ünlüleri a olduğundan ekler de a'lı gelir: Karatan'a, Karatan'ın. Kısa ve açık heceli yapısı, ünsüzle başlayan soyadlarıyla akıcı bir bütün oluşturur.