Hayrettin, Arapça hayr (“iyilik”) ile din sözcüklerinden kurulmuştur ve “dinin hayrı, iyiliği” anlamına gelir; özgün yazımı خَيْر الدّين biçimindedir. TDK sözlüğü adı dinin hayırlısı diye açıklar. Nişanyan Adlar, adı Osmanlı tarihinin üç tanınmış kişisiyle birlikte anar: 14. yüzyılda Çandarlı Hayreddin Paşa, 15. yüzyılda Mimar Hayreddin ve 16. yüzyılda Barbaros Hayreddin Reis.
Bu üç kişiden biri devlet yönetiminde, biri mimaride, biri denizcilikte iz bırakmıştır; ad bu yüzden farklı alanlarda tanınmış tarihî kişilerle anılır. Arapça -üddîn sonu Türkçe söyleyişte -ttin'e dönüşmüştür: Hay-ret-tin. Benzer isimler arasındaki Hikmettin ve Hidayettin aynı kalıpla kurulmuştur; Hayret ise Nişanyan'a göre adın erkeklerde kullanılan kısaltmasıdır.