Haşmettin, Arapça kökenli “haşmet” ile “din” sözcüklerinden oluşur ve “dinin büyüklüğü, dinin ihtişamı” anlamına gelir. Nişanyan Adlar adı bu anlamla kaydeder. Kubbealtı Lugatı haşmeti görenlerde büyüklük hissi yaratan görünüş, gösteriş ve heybet diye açıklar; sözlüğün notuna göre sözcük Arapça haşem kökünden Türkçede türetilmiştir. Osmanlı döneminde yabancı hükümdarlar için kullanılan haşmetmeab unvanı da aynı sözcükten gelir.
Kısaltılmış biçimi Haşmet de tek başına kullanılan bir addır. ş ve m ünsüzlerinin arka arkaya gelmesi ada güçlü bir ses verir; “haş-met-tin” diye üç hecede söylenir. Benzer isimler arasındaki Hüsamettin, Fahrettin ve Devlettin de aynı “-ettin” sonunu taşır ve bir üstün niteliği dine bağlar.