Altınbay, “altın” ve “bay” sözcüklerinden kurulmuş görünür; olası anlamı “altın sahibi, zengin ve değerli kişi”dir. Nişanyan Sözlük bay sözcüğünün Eski Türkçede zengin anlamına geldiğini belirtir; altın ise aynı dönemde altūn biçimiyle görülür ve Moğolca altan ile eş kökenlidir. Böylece iki öğe, servet ve değer fikrini birbirine ekler. Nişanyan Adlar ayrıca altının Altın ve Altun biçimleriyle yazıldığını, Altın adının Ünye yöresinde erkek adı olarak görüldüğünü not eder.
Bugün “bay” sözcüğü daha çok bay-bayan hitabıyla bilinse de bu addaki anlamı eski Türkçedeki zenginlik anlamıdır. “Al-tın-bay” diye üç hecede okunur. Benzer isimler arasındaki Aydınbay, Alanbay ve Atambay da aynı bay öğesiyle biter.