Üzüm, asmanın meyvesini anlatan Türkçe sözcüğün ad olarak kullanılmasıdır. Nişanyan Adlar adı Türkçe kaydeder, ama ayrıca bir anlam yazmaz; anlamı sözcüğün kendisidir. Nişanyan Sözlük sözcüğün yapısını açıklar: üzüm, Eski Türkçede “koparmak” anlamındaki üz- fiiline +Im ekinin getirilmesiyle yapılmıştır. Böylece sözcük ilk olarak koparılan şeyi, yani salkımdan tek tek koparılan taneyi anlatır; sözlük de eski anlamını üzüm tanesi diye verir.
Kaşgarî'nin 1073 tarihli sözlüğünde üzüm, Arapçadaki ʿinab karşılığıyla açıklanır; 14. yüzyıla ait Hüsrev ü Şirin çevirisinde ise üzüm yiyenin bağı sormadığını anlatan bir dize geçer. Tamamı ince ve yuvarlak ünlülerden oluşan ad, ek alırken de aynı sesleri sürdürür: Üzüm'ü, Üzüm'e. Benzer isimler arasındaki Ülküm aynı ses kalıbında, m ile biten bir addır.