Ülkütan, ülkü ve tan sözcüklerinden oluşan bir erkek adıdır. Ülkü, Vikisözlük'e göre Kıpçakçadaki ilkü (ok hedefi) sözcüğünden gelir ve Ana Türkçe *il- (yakalamak) fiiline dayanır; bugün ideal, ulaşılmak istenen amaç demektir. Tan, Osmanlıcadaki taŋ biçimi üzerinden Ortak Türkçe *taŋ'a uzanır ve güneş doğmadan önceki alacakaranlığı, şafağı anlatır; Vikisözlük tan'ı hem kız hem erkek adı olarak kaydeder. TDK adı, amaçları şafak vakti gibi aydınlık olan kişi diye yorumlar.
Tan ile biten adlar arasında benzer isimlerdeki Gülertan, Karatan ve Akıntan da vardır. Ülkütan üç hecede okunur (Ül-kü-tan); ilk iki hece ince, son hece kalın ünlülü olduğu için ekler a'lı gelir: Ülkütan'a, Ülkütan'ın. Ülkü ile başlayan adların çoğu ek alarak kurulurken Ülkütan, iki ayrı sözcüğü birleştirmesiyle ayrılır.