Özaltuğ, öz, al ve tuğ sözcüklerinden oluşur. Al, Osmanlıca üzerinden Ana Türkçe *āl (kızıl, kırmızı) sözcüğüne dayanır; Eski Türkçede de āl biçimindedir ve Türk bayrağındaki kırmızıyı anlatmak için de kullanılır. Tuğ, at kuyruğu kıllarının bir sırığa bağlanmasıyla yapılan ve saltanat, şan simgesi olan sancaktır; Vikisözlük sözcüğün Ana Ortak Türkçe *tūg biçimine dayandığını, belki Eski Çinceden alındığını belirtir. Öz ise kişinin kendisini anlatır. TDK adı kızıl renkli bir tuğ taşıyan kişi diye açıklar.
Benzer isimler arasındaki Özaktuğ aynı yapıyı ak ile kurar ve beyaz bir tuğ imgesi verir; Kızıltuğ ise kırmızı rengi kızıl sözcüğüyle anlatır, Altuğ da al ile tuğ'un birleşimidir. Ö-zal-tuğ diye üç hecede okunan adın ekleri kalın ünlülüdür: Özaltuğ'a, Özaltuğ'un. Ortadaki al öğesi hece bölünmesi yüzünden ilk duyuşta fark edilmeyebilir.