Tokuztuğ, tokuz ve tuğ sözcüklerinden kurulmuş bir erkek adıdır. TDK adı dokuz tuğ diye açıklar; bu yoruma göre tokuz, Ana Türkçe *tokuŕ biçimine dayanan dokuz sayısının eski söyleyişini karşılar. Vikisözlük dokuz'un Uygurcadaki toqquz ve Kazakçadaki toğız ile akraba olduğunu belirtir. Tuğ, Ortak Türkçe *tūg'dan gelir; at kuyruğu kıllarından yapılan, padişah ve vezirlere ait bir alamet olarak taşınan sancağı anlatır. Türkçe Vikisözlük, tuğ taşımanın Osmanlı döneminde ayrı bir görev olduğunu tuğcu maddesinde gösterir.
Tokuztuğ üç hecede okunur (To-kuz-tuğ) ve kalın ünlülüdür. Sondaki ğ ünlüyle başlayan eklerde yumuşar: Tokuztuğ'a, Tokuztuğ'un. Benzer isimler arasındaki Kızıltuğ, Altıntuğ, Özaltuğ ve Özaktuğ aynı tuğ öğesiyle biter; Tokuzer ise aynı tokuz başlangıcını taşır.