Hoşnigâr, hoş ve nigâr sözcüklerinden kurulmuş bir kız adıdır. Hoş, Osmanlıca üzerinden Farsça xoš sözcüğüne dayanır ve güzel, hoşa giden demektir. Nigâr, Vikisözlük'e göre Osmanlıca yoluyla Klasik Farsça nigār sözcüğünden gelir; resim, tablo ve put anlamlarını taşır, tek başına da Farsça kökenli bir kız adıdır. TDK adı güzel, hoş sevgili diye açıklar; sözlükteki resim anlamı, bir resim kadar güzel yüz imgesine bağlanabilir.
Benzer isimler arasındaki Nigâr adın yalın ikinci öğesidir; Dilfigâr da aynı -gâr sesiyle biter. Hoşnigâr üç hecede okunur (Hoş-ni-gâr); son hecedeki â uzun söylenir ve şapka bu uzunluğu gösterir. Ekler kalın ünlülüdür: Hoşnigâr'a, Hoşnigâr'ın. Resmî kayıtlarda şapkanın düşmesi olasıdır; Hoşnigar biçimi de aynı adı karşılar.