Hatife, Arapça hâtif sözcüğüne dişillik bildiren -e getirilerek kurulmuş görünür. Kubbealtı Lugatı hâtif'i hetf “çağırmak, seslenmek” kökünden açıklar: ilk anlamı gaipten sesleniyormuş gibi haber veren melektir, ikinci anlamı gözle görülmeyen manevi âlem, yani gayptır. Sözlükteki Yahya Kemal örneğinde içten gelen bir his insanı hâtif gibi uyarır; hâtif-i gayb ise mecazen vicdan demektir. Adın olası anlamı bu yüzden “seslenen, gaipten haber veren”dir; hâtife biçimi sözlüklerde ayrıca yer almadığından kesin değildir.
Ses yapısı Hatibe adına çok yakındır; ancak Hatibe hatip sözcüğünden gelir ve başka bir köke dayanır, bu yüzden b ile f'nin karışmaması anlamı korur. Kubbealtı'da aynı kökten hâtifâne, gaipten gelen bir ses gibi anlamında bir zarftır. Hatime ve Hafide de aynı ses kalıbında üç heceli adlardır.