Gülâfet, gül ile âfet sözcüklerinin birleşimi gibi görünür. Kubbealtı Lugatı âfet sözcüğünü önce büyük felaket, bela diye açıklar; ancak mecaz anlamlarından biri de görenin aklını alan, onu sersemleten güzellikteki kadındır. Divan şiirindeki “âfet-i can” ve “âfet-i devran” tamlamaları da sözlükte bu güzellik anlamıyla verilmiştir; ikincisi dünya güzeli denecek kişiyi anlatır. Gül ise Nişanyan Sözlük'e göre Farsça gul sözcüğüdür.
Bu yapıya göre adın olası anlamı “gül gibi baş döndüren güzel”dir; ancak ad sözlüklerde ayrı bir madde olarak yer almaz ve çözümleme kesin değildir. Âfet sözcüğünün ilk anlamı olumsuz olduğundan, adı seçerken mecaz anlamın öne çıktığı bilinmelidir. Benzer isimler arasındaki Gülizar, Gülsefa ve Gülcemal de gülü bir başka sözcükle birleştiren kız adlarıdır.