Arife, Arapça kökenli bir kız adıdır ve iki anlam taşır: bilgi sahibi kadın ve bir gün ya da olaydan bir önceki gün, o güne yakın zaman. Türkçede bayramdan önceki güne arife denmesi bu ikinci anlamdan gelir. Ad, Arif adının kadınlar için kullanılan biçimi olarak da bilinir ve bilgelik çağrışımı taşır.
Kayıtlar, Arife'nin yaşayan nüfusta iki ilde belirgin olduğunu gösteriyor. 2025 nüfus verilerine göre Tokat'ta 1.890 kişi bu adı taşıyor ve ad ildeki kadın adları arasında 11. sırada; Amasya'da da 904 kişiyle 14. sırada yer alıyor. Yeni doğan tarafında ise 2019 yılında Karaman'ın kız bebek listesinde 3 bebekle 17. sırada görünüyor. Bu tablo, adın önceki kuşaklarda daha sık verildiğini düşündürüyor.
Beş harf ve üç heceden oluşan ad "A-ri-fe" diye okunur. Açık hecelerle kurulduğu için kolay söylenir. Benzer isimler arasındaki Afife, Atıfe, Adile ve Atime de aynı kalıpta kurulmuş, Arapça kökenli geleneksel kız adlarıdır.