Ağabay, ağa ve bay sözcüklerinden kurulmuş bir erkek adıdır. Ağa, Osmanlıcada önce aqa biçiminde görülür ve Ana Türkçe *āka (büyük erkek kardeş) sözcüğüne dayanır; zamanla saygın kişi, efendi ve varlıklı toprak sahibi anlamlarını kazanmıştır. Bay ise Ana Türkçe *bāy sözcüğünden gelir ve zengin, soylu, çok anlamlarını taşır. İki öğe de varlık ve saygınlık fikrine işaret ettiği için TDK'nin adı zengin kimse olarak açıklaması kökenle uyumludur.
Ses olarak ağabey sözcüğüne çok yakındır; Vikisözlük'e göre ağabey de ağa ile bey'in birleşimidir. Aynı kaynak, bay ile bey'in ayrı kökenlerden geldiğini ayrıca vurgular. Bu benzerlik nedeniyle ad ilk duyuşta bir seslenme sözü sanılabilir. Üç hecede okunur (A-ğa-bay); ğ sesi iki a arasında yumuşar. Benzer isimler arasındaki Atabay, Alabay ve Akabay da bay ile biten adlardır.
