Alanbay, alan ve bay sözcüklerinin birleşimidir. Alan, almak fiilinin sıfat-fiil biçimi olarak alan kişi, ele geçiren demektir; Vikisözlük bu anlamı sözcüğün meydan, düzlük anlamlarının yanında kaydeder. Bay ise Ana Türkçe *bāy biçiminden gelir; zengin, soylu, varlıklı kişi anlamındadır. Vikisözlük'e göre bay ile bey ayrı kökenlerden gelir; bay'ın beyefendi anlamı dil devrimi sırasında eklenmiştir. TDK adı ülke fetheden bir kişi olarak açıklar.
Bay ile biten adlar benzer isimler arasında geniş bir aile kurar: Alabay, Altınbay, Atambay ve Atabay bunlardandır. Alanbay üç hecede okunur (A-lan-bay); kalın ünlüleri nedeniyle ekler Alanbay'a, Alanbay'ın biçiminde gelir. Alan öğesi bugün en çok meydan anlamıyla bilindiği için adı duyan biri önce bu anlamı düşünebilir.