Oğulbaş, oğul ve baş sözcüklerinden kurulmuş bir erkek adıdır. Oğul, Eski Anadolu Türkçesindeki oġul üzerinden Ana Türkçe *ogul (erkek çocuk) sözcüğüne dayanır; Vikisözlük sözcük için soydan gelen ve arı kovanından ayrılan arı topluluğu anlamlarını da kaydeder. Baş, Ana Türkçe *baĺč'tan gelir; kafa, bir topluluğun yöneticisi ve bir şeyin başlangıcı anlamlarını taşır. TDK adı bir ailede dünyaya gelen ilk oğlan diye açıklar; baş sözcüğünün başlangıç anlamı bu yorumu karşılar.
Ad, ilk oğullarına ad arayan aileler için anlamı doğrudan karşılayan bir seçenektir. Üç hecede okunur (O-ğul-baş); ortadaki ğ sesi o ile u arasında yumuşar. Ekler kalın ünlülüdür: Oğulbaş'a, Oğulbaş'ın. Benzer isimler arasındaki Alabaş ve Doğanbaş aynı baş öğesiyle biter; Kocataş, Alataş ve Karataş ise ses yapısı bakımından yakın adlardır.