Nizamettin, Arapça nizâm ile dîn (din) sözcüklerinden kurulmuş bir tamlamadır; özgün yazılışı نظام الدّين biçimindedir. Nişanyan Adlar anlamı “dini düzene koyan” diye verir, TDK sözlüğü ise “dinin nizamı, düzeni” der. Nişanyan burada önemli bir ayrıntıya dikkat çeker: bu adda nizâm, özellikle incilerin dizildiği ip anlamındadır. Bu yüzden adın belki de “dinin sistemi” diye çevrilmesi gerektiğini düşünür.
Dört heceli uzun bir ad olduğundan (Ni-za-met-tin) günlük kullanımda çoğunlukla Nizam diye kısalır; Nişanyan da Nizam adının sıklıkla bu adın kısaltması olduğunu belirtir. Sondaki -ettin, Arapça ed-dîn tamlamasının Türkçe söyleyişidir ve benzer isimler arasındaki Hüsamettin, Kiramettin gibi pek çok erkek adında görülür. Ek alırken yazım değişmez: Nizamettin'e, Nizamettin'in.