İlbey, Türkçe il (ülke, devlet) ile bey sözcüklerinin birleşimidir; Nişanyan Adlar anlamı “devletin beyi, yönetici” diye verir ve adı Elbeyi biçimiyle aynı kayıtta ele alır. TDK sözlüğü de adı ülkenin hükümdarı diye açıklar. Kayıttaki tarihî not erken Osmanlı dönemine uzanır: 14. yüzyılda yaşayan Hacı İlbegi, Osmanlı Beyliği'nin ilk döneminin önde gelen komutanlarındandır.
Adın İlbeg, İlbek ve İlbeyi gibi biçimleri de kullanılır; Hacı İlbegi'nin adı, bey sözcüğünün eski beg söyleyişini taşır. İl-bey iki heceli, beş harfli bir erkek adıdır. Benzer isimler arasındaki Özbey, Tekbey ve İnalbey de bey öğesiyle kurulmuştur.