Gülengül, gülmek fiilinin “-en” ekli biçimi “gülen” ile “gül” sözcüğünden oluşmuş görünür; olası anlamı “gülümseyen gül”dür. Ad, aynı sesin iki farklı sözcükte kullanılmasıyla bir söz oyunu kurar: ilk gül fiil, ikincisi çiçektir. Nişanyan Sözlük gülmek fiilini Eski Türkçe kül- biçimine, çiçek adı gülü ise Farsça gul sözcüğüne bağlar; iki sözcük yalnız tesadüfen aynı sesi taşır. Nişanyan Adlar, Gülen adının Erzurum ve Trabzon'da yaygın olduğunu not eder.
Aynı hecenin iki kez geçmesi adı akılda kalıcı yapar; “gü-len-gül” diye söylenir. Benzer isimler arasındaki Gelengül de aynı kalıpta, bir fiil biçimini gül ile birleştirir; Gülgönül ve Gülgüzel ise gülü baştan kullanır.