Fikir, Arapça fikr sözcüğünden gelir. Nişanyan Sözlük kelimeyi “düşünce” anlamıyla verir ve Arapçada “düşündü” anlamındaki fakara fiiline bağlar. Kubbealtı Lugatı sözcüğün dört anlamını ayırır: zihinde tasarlanan düşünce; bir konuda varılan görüş, kanaat; düşünme eylemi, tefekkür; ve eskimiş bir kullanımla akıl, zihin. Nâmık Kemal'in “Fikrimde güneşler doğuyor” sözü bu son anlamın örneğidir. Nişanyan Adlar da adın karşılığını kısaca “düşünce” diye verir ve فِكْر yazımını gösterir.
Gündelik dilde çok kullanılan bir sözcük olduğu için ad, söylendiği her yerde düşünce kavramını hatırlatır. Aynı kökten Fikri erkek adı olarak, Kubbealtı'na göre Fikriye de kadın adı olarak kullanılır. Kız adı olarak kayıtlı Fikir, Fecir ve Şiir gibi iki heceli ve r ile biten adlarla aynı ses yapısındadır.
