Baştemir, Başdemir adının bir biçimi olarak kabul edilir ve baş ile temir öğelerinden kurulur. Temir, Vikisözlük'te yalnızca erkek adı olarak kayıtlıdır; ancak demir sözcüğünün kaydı bu biçimi açıklar: demir, Ana Türkçe *temür'den gelir ve Osmanlıcada da temür biçimiyle kullanılmıştır. Özbekçede ve Kazakçada sözcük bugün temir olarak yaşar. Baştemir'deki temir böylece demir'in t ile başlayan söylenişini korur. Baş ise önder anlamındadır ve ad, önde gelen, sağlam bir kişi fikrini taşır.
Baştemir üç hecede okunur (Baş-te-mir). Başdemir ile arasındaki tek fark ikinci hecenin ünsüzüdür ve konuşmada iki ad çoğu zaman aynı duyulur; bu yüzden resmî kayıtlarda hangi yazımın kullanıldığını belirtmek önemlidir. Ekler ince ünlülüdür: Baştemir'e, Baştemir'in. Benzer isimler arasındaki Beytemir de temir öğesini taşır.