Başbay, baş ve bay sözcüklerinden oluşan bir erkek adıdır. Baş, Ana Türkçe *baĺč sözcüğüne dayanır ve Vikisözlük'te önder, bir topluluğun başındaki kişi anlamıyla da kayıtlıdır. Bay, Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlıca üzerinden Ana Türkçe *bāy'a uzanır; asıl anlamı zengin, soylu, çoktur. Bu yüzden ad, varlıklılar arasında başta gelen kişi anlamını taşır; TDK'nin açıklaması da bu doğrultudadır. Bay'ın bugünkü efendi anlamının dil devrimi sırasında bey yerine verildiği de Vikisözlük'te belirtilir.
İki tek heceli sözcüğün birleştiği Başbay'da ş ile b yan yana gelir ve iki hece de b sesiyle başlar: Baş-bay. Kalın ünlülü ekler alır: Başbay'a, Başbay'ın. Benzer isimler arasındaki Balbay, Binbay ve Çağbay aynı bay öğesini paylaşır; Başbay bunlar içinde önderlik anlamını en açık taşıyanıdır.