Atatürk, ata ve Türk sözcüklerinden kurulmuştur. Vikisözlük'e göre bu ad, 1934 tarihli Soyadı Kanunu gereğince Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Mustafa Kemal'e verilmiştir. Vikisözlük'ün Türkçe sürümü adı “Türklerin babası” anlamıyla açıklar, “ataları gibi Türk” ya da “atası Türk olan” yorumlarını da anar ve soyadının yasa gereği yalnız Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanına ait olduğunu belirtir. Ata, Ana Türkçe *ata biçiminden gelir ve baba, soy büyüğü demektir. TDK de adı Türk ulusunun atası anlamıyla ve Mustafa Kemal'e verilmiş soyadı olarak kaydeder.
Ad, bu tarihî bağ nedeniyle her duyulduğunda Mustafa Kemal Atatürk'ü akla getirir; adı düşünen ailelerin bu özdeşliği bilmesi yararlıdır. Benzer isimler arasındaki Atamtürk ve Acartürk aynı Türk öğesini taşır. A-ta-türk diye hecelenen adın ekleri ince ünlüyle gelir: Atatürk'e, Atatürk'ün.