Tanaçar, tan sözcüğü ile açmak fiilinin geniş zaman biçimi açar'dan kurulmuş görünür; ad “tan açar, gün ağarır” gibi bir cümleyi tek sözcükte toplar. Tan, Vikisözlük'te şafak ve alacakaranlık karşılıklarıyla kayıtlı eski bir Türkçe sözcüktür. Açmak ise Ana Türkçe *ač- köküne dayanır; Vikisözlük açar biçimini bu fiilin üçüncü tekil kişi geniş zamanı olarak kaydeder, Türkçe sürümde Açar ayrıca bir soyadıdır. TDK'nin açıklaması adı, gün ağarırken ufukta beliren alacakaranlıkla ilişkilendirir.
Tanaçan ile arasındaki tek fark son harftedir: biri sıfat-fiil (açan), öteki geniş zaman (açar) biçimini taşır. Tanağar da aynı imgeyi başka bir fiille kurar. Üç hecede söylenir (Ta-na-çar) ve ekler kalın ünlüyle gelir: Tanaçar'a, Tanaçar'ın. Sonu r ile bittiği için ünlüyle başlayan soyadlarına kolayca bağlanır.