Tanpınar, tan ve pınar sözcüklerinin birleşmesiyle oluşur. Tan, Osmanlıca taŋ yoluyla gelen ve şafağı anlatan bir sözcüktür. Pınar'ın köken yolu Vikisözlük'te ayrıntılı biçimde verilir: sözcük Osmanlıcadaki buñar ve pıñar biçimlerinden, onlar da Eski Anadolu Türkçesindeki bïŋar (kaynak) sözcüğünden, en sonunda Ana Türkçe *bïŋar'dan gelir. Anlamı kaynak, çeşmedir; Türkçede ayrıca kız adıdır. TDK adı temiz ve şafak gibi parlak kişi diye açıklar; temizlik pınarın suyundan, parlaklık tandan gelir.
Ad, Türk edebiyatında romancı ve şair Ahmet Hamdi Tanpınar'ın soyadı olarak tanınır; bu yüzden ilk duyuşta bir soyadı gibi algılanabilir. Üç hecede okunur (Tan-pı-nar). Ortada n ile p yan yana geldiği için hızlı söyleyişte “Tampınar” gibi duyulabilir; yazımda n korunur. Ekler kalın ünlülüdür: Tanpınar'a, Tanpınar'ın. Benzer isimler arasındaki Tanaçar ve Tanağar aynı ar sesiyle biter.