Özbay, öz ve bay öğelerinden kurulmuştur; Nişanyan Adlar adı “gerçek zenginlik” diye karşılar. Bay sözcüğü Osmanlıcadaki “zengin” anlamlı bay'dan, o da Ana Türkçe *bāy'dan gelir; bu eski kök hem zengin ve soylu kişiyi hem de çokluğu anlatır. TDK'nin kaydı da adı, varlığı gerçek olan kişi yönünde açıklar.
Bugün “bay” denince akla gelen “beyefendi” anlamı, dil devrimi sırasında bey sözcüğünün yerine konmuştur. Vikisözlük bay ile bey'in ayrı kökenlerden geldiğini ayrıca belirtir. Özbay iki hecelidir ve ek alırken değişmez: Özbay'ın, Özbay'a. Tümbay ve Binbay da aynı ikinci öğeyle kurulmuş erkek adlarıdır.