Mefkûre, Arapça fikr (düşünce) kökünden türetilmiş bir sözcüktür ve ülkü, ideal anlamına gelir. Nişanyan Adlar'a göre bu terimi 1910'larda Ziya Gökalp ortaya atmıştır; sözcüğün düz anlamı “üzerine düşünülen şey”dir. Yani Mefkûre, Arapçada eskiden beri kullanılan bir kelime değil, Türkçede düşünce dünyası için yeni kurulmuş bir terimdir. TDK sözlüğü de adı ülkü, ideal diye karşılar.
Ziya Gökalp'le bağı nedeniyle ad, düşünce tarihine ilgi duyan ailelere anlamlı gelebilir. Ortadaki û uzun söylenir ve şapka bu uzunluğu gösterir, ama nüfus kayıtlarında şapkasız Mefkure yazımı da görülebilir; üç heceli adın yazımını baştan belirlemek iyi olur. Benzer isimler arasındaki Meşkûre aynı vezinde kurulmuştur ama teşekkür edilen kişi anlamına gelir; Mehcure ve Mensure de aynı -ure sonuyla biter.