İlbars, Türkçe il (devlet, ülke) ile bars (pars) sözcüklerinden kurulmuş bir addır; Nişanyan Adlar anlamını “devlet parsı” diye verir. Kayda göre İlbars Bey (ölümü 1525), bugün Özbekistan sınırları içinde kalan Ürgenç'te Şeybani hanedanını kuran kişidir. Şecere-i Terakime'nin yazarı Ebulgazi Bahadır Han'ın kardeşi de onun soyundan gelir ve aynı adı taşır.
İl-bars iki hecelidir; ikinci hecede r ile s yan yana geldiği için söyleyiş sert ve kısa biter. Benzer isimler arasındaki İlpars aynı adın p ile yazılan biçimidir; Beybars ve Taybars da bars öğesiyle kurulmuş adlardır. TDK sözlüğü adı ülkenin en güçlü kişisi diye yorumlar.