Gürbaş, gür ve baş sözcüklerinden oluşan bir erkek adıdır. Baş, Vikisözlük'e göre Osmanlıca üzerinden Ana Türkçe *baĺč sözcüğüne dayanır; Eski Türkçede ve Karahanlı Türkçesinde baš biçimiyle görülür. Vücudun üst bölümünü anlatmanın yanında bir topluluğu yöneten kişi, bir şeyin başlangıcı ve özü anlamlarını da taşır. Gür ise bol, sık ve güçlü demektir; Eski Türkçede yiğit, gücü yeten anlamıyla izlenen bir sözcüğe bağlanır. TDK adı güçlü, kuvvetli kimse diye açıklar.
Baş öğesinin önder anlamı adın güç fikrini pekiştirir. Gürbaş iki hecede okunur (Gür-baş); r ile b yan yana geldiğinden iki hece belirgin biçimde ayrılır. Ekler kalın ünlüyle gelir: Gürbaş'a, Gürbaş'ın. Benzer isimler arasındaki Gürbay tek harfle ayrılır; Ertaş ve Öntaş ise taş ile biten, sesçe yakın adlardır.