Gayur, Arapça gayret sözcüğüyle aynı köktendir; Kubbealtı Lugatı onu “kıskanmak” anlamındaki gayret'ten türemiş sayar. Sözlük üç anlam verir: çok gayretli, çok çalışkan; çok hamiyetli; ve çok kıskanç. Tevfik Fikret'in vatanın gayur insanların omuzlarında yükseldiğini söyleyen dizesi ilk anlamın örneğidir; Abdülhak Hâmit'in bir dizesinde ise sözcük hamiyet anlamında övgüyle geçer. Nişanyan Adlar ad için Gayyur yazımını ve aynı Arapça biçimi (غَيُور) verir; karşılığı “çalışkan”dır.
Kökteki gayret de Kubbealtı'ya göre yalnız çaba değil, kutsal saydığı bir şeye el uzatılmasına dayanamama duygusudur. Ad bu yüzden hem çalışkanlığı hem değer verdiğine sahip çıkmayı anlatır. Gayyur yazımında y ikizdir, Gayur'da ise tektir; söyleyişte Ga-yur diye iki hecede okunur. Vakur ve Mesrur gibi -ur ile biten adlarla aynı ses sonunu taşır.