Dikbaş, dik ve baş sözcüklerinden kurulmuş bir erkek adıdır. Dik, Osmanlıca üzerinden Ana Türkçe *tik- köküne dayanır; Vikisözlük sözcüğün en eski kaynağını Orta Çince 直 (drik) olarak gösterir. Temel anlamı dikey, yatık olmayandır; Türkçede sert duruş ve sert bakış için de kullanılır. Baş ise Ana Türkçe *baĺč'tan gelir; hem vücudun başını hem bir topluluğun önderini anlatır. Vikisözlük'te dikbaşlı sözcüğü inatçı, boyun eğmeyen ve kurumlu kişi için kayıtlıdır; TDK'nin açıklaması da adı bu yönde, direngen ve gururlu biri diye yorumlar.
Ailelerin bilmesi gereken nokta, dikbaşlı sözcüğünün günlük dilde çoğu zaman eleştiri için kullanılmasıdır; ad ise aynı özelliği boyun eğmeyen bir duruş olarak öne çıkarır. İki heceli (Dik-baş) ve sert ünsüzlerle kurulu bir addır; ekler kalın ünlüyle gelir: Dikbaş'a, Dikbaş'ın. Benzer isimler arasındaki Erbaş, Özbaş ve Dalbaş aynı baş öğesiyle biter.