Cemalettin, Arapça cemâl (güzellik) ve dîn (din) sözcüklerinden oluşan bir tamlamanın Türkçe yazımıdır; anlamı “dinin güzelliği” olarak verilir. Özgün yazımı جمال الدين biçimindedir. Nişanyan Adlar bu adı 13. yüzyıldan bu yana rağbet gören İslami adlar arasında gösterir. Sondaki -ettin, Arapçadaki ed-dîn (din) ögesinin Türkçe söyleyişe uyarlanmış biçimidir.
Cemalettin'de iki t yan yana gelir ve söylerken ikisi de duyulur: Ce-ma-let-tin. Arapça yazıma yakın Cemaleddin biçimi de kullanılır; aynı yapıdaki Celalettin ve Sabahattin gibi adlar da bu kalıptandır. Uzunluğu nedeniyle iki heceli bir soyadıyla daha dengeli durur. Ailede çoğu zaman Cemal diye kısaltılır.