Özbil, öz sözcüğüyle bilmek fiilinin emir biçimi bil'den kurulmuş bir addır; Nişanyan Adlar onu “kendini bil” diye karşılar. Bilmek, Vikisözlük'e göre Osmanlıca ve Eski Anadolu Türkçesi üzerinden Ana Türkçe *bil-'e dayanır; Eski Türk yazıtlarında da bil- olarak geçer. TDK kaydı adı, insanın kendi aslını tanıması gerektiğini söyleyen bir öğüt olarak açıklar.
Emir kipiyle kurulan adlar bir dilek ya da öğüt taşır; Özbil de çocuğa kendini tanıması dileğini yükler. Kız ve erkek çocuklara verilebilir, iki hecelidir: Özbil'in, Özbil'e. Aynı kökten Özbilen ve Özbilir gibi biçimler de vardır.