Kaptan, Türkçeye İtalyanca capitano sözcüğünden geçmiş, gemiyi yöneten kişiyi anlatan bir sözcüktür. Nişanyan Adlar adı Türkçe bir ad olarak kaydeder ve karşılığını şef, baş diye verir; yani ad olarak kullanımında sözcüğün önderlik yanı öne çıkar. TDK Kişi Adları Sözlüğü ise anlamı gemideki en yetkili kişi diye açıklar. Türkçede kaptan, spor takımlarının önderi ve uçak pilotları için de kullanılır.
Denizcilikle bağı olan aileler ya da önderlik çağrışımı arayanlar için anlamı hemen anlaşılan bir addır. “Kap-tan” diye iki hecede okunur. Benzer isimler arasındaki Kaplan ile yalnız bir harf farkı vardır ve söylerken karışabilir; Kazgan ve Karhan da aynı kısa yapıdadır. Unvan gibi duyulduğu için ikinci bir isimle kullanmak adı daha kişisel kılabilir.