Kalkan, savaşta kılıç, mızrak ve oktan korunmak için taşınan koruyucu aracın adıdır ve Türkçede erkek adı olarak da kullanılır. Vikisözlük sözcüğü Osmanlıcadan alır; kökeni için kalkmak (yükselmek) fiiline bağlanan bir açıklama verir, ancak başka bir görüşe göre sözcük Moğolcadan alınmış olabilir. Azerice qalxan, Kazakça qalqan, Kırgızca kalkan ve Özbekçe qalqon aynı sözcüğün akrabalarıdır. TDK'nin açıklaması, kalkanın korunma işlevinden yola çıkarak adı koruyucu kişi anlamına bağlar.
Sözcüğün bugün başka kullanımları da vardır: Vikisözlük kalkan balığını ve kalkmak fiilinin sıfat-fiil biçimini ayrıca kaydeder; Türkçe sürüm de polisin toplum olaylarında kullandığı koruyucuyu anar. Kalkan iki hecede okunur (Kal-kan) ve kalın ünlülüdür: Kalkan'a, Kalkan'ın. Benzer isimler arasındaki Koçkan, Alpkan ve Taşkan da -kan ile biten iki heceli erkek adlarıdır.