İrfaniye, İrfani adının Arapça dişil ekle kurulmuş kadın biçimidir; özgün yazımı عرفانية şeklindedir. Nişanyan Adlar adı doğrudan İrfani'nin dişili olarak tanımlar. Kök sözcük irfan, olgunlukla edinilen derin bilgi ve kavrayış anlamına gelir; ada eklenen -iye ise Osmanlı Türkçesinde birçok kadın adında görülen dişillik ekidir. TDK Kişi Adları Sözlüğü de adı irfan ve bilgi sahibi olmakla ilişkilendirir.
Uzunluğu nedeniyle bir ya da iki heceli kısa bir soyadıyla daha dengeli durur; ad dört hecede “ir-fa-ni-ye” diye okunur. Benzer isimler arasındaki Ferdaniye, Ganiye ve Ümmiye de aynı -iye sonuyla biten kadın adlarıdır. Erkek karşılığı İrfani, âşık geleneğinde birkaç halk ozanının mahlası olarak da bilinir.