İlhami, Arapça ilham sözcüğüne -î eki getirilerek kurulmuştur; Nişanyan Adlar'da karşılığı “ilham almış, esinli”dir. Nişanyan Sözlük ilham'ın ilginç bir anlam yolculuğunu gösterir: sözcük Arapça lahama “yuttu, tüketti, ateş yakıp bitirdi” fiilinden gelir. İlk anlamı yutmak, yiyip bitirmektir; ikinci anlamı ise içe doğma, insan ruhunu kaplayan tanrısal güç, yani esindir. Türkçedeki ilk örneği 1330 tarihli Garib-name'dedir.
Kubbealtı Lugatı ilham'ı iki yönden açıklar: ruhta doğup yaratıcılığa iten coşku ve Allah'ın peygamberlere ve seçkin kullarına gönülden duyurduğu ilahi düşünce. İlham perisi deyimi de sanatçıya esin verdiği kabul edilen güç için kullanılır. İkrami ve Nisani gibi adlar da Arapça bir sözcüğe aynı -î ekinin getirilmesiyle kurulmuştur; şapkasız İlhami yazımı da aynı adı karşılar.