Gündüz, günün aydınlık bölümünü anlatan Türkçe sözcüktür; Nişanyan Adlar onu eski ve köklü Türk adlarından biri sayar. Kayda göre ad, Osman Gazi'nin dedesi ya da amcası olduğu bildirilen Gündüz Alp ile ilişkilendirilir. Cumhuriyet'ten önce özellikle Kars ve Ardahan çevresinde yaygın olduğu da notlar arasındadır. TDK sözlüğü adı sabahtan akşama kadar süren aydınlık zaman diye tanımlar.
Kız ve erkek çocuğa verilebilen Gündüz, iki heceli yapısı ve ü ile kurulu sesiyle kısa ve sağlam duyulur. Sondaki z ek alırken korunur: Gündüz'ü, Gündüz'e. Gündüzalp, Gündüzbey ve Gündüzhan bu adın unvanlarla birleştiği biçimlerdir; ilki doğrudan Osmanlı'nın kuruluş anlatılarındaki kişiyi anar.