Esenbay, esen ve bay sözcüklerinden oluşan bir erkek adıdır. Esen, Osmanlıca üzerinden Ana Ortak Türkçe *esen'e dayanır; Eski Uygurca esän, Tatarca isän ve Başkurtça iśän onun akrabalarıdır. Anlamı sağlıklı, esenlik içinde, hiçbir eksiği olmayandır; Vikisözlük'te hem erkek hem kız adı olarak kayıtlıdır. Bay ise Ana Türkçe *bāy'den gelir ve zengin, soylu demektir. TDK adı sağlıklı ve rahat kimse olarak açıklar.
Esen sözcüğü bugün daha çok “esen kal” gibi vedalaşma sözlerinde ve esenlik sözcüğünde yaşar. Esenbay üç hecede okunur (E-sen-bay); ilk iki hece ince, son hece kalın ünlülü olduğundan ekler a'lı gelir: Esenbay'a, Esenbay'ın. Benzer isimler arasındaki Esendağ ve Esenkal aynı esen öğesiyle başlar; Ecebay ve Erdibay ise bay ile biter.