Eken, ekmek fiilinin -en ekli sıfat-fiil biçimidir; olası anlamı “eken, toprağa tohum serpen kişi”dir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adı toprakla uğraşan kimse diye açıklar; Nişanyan Adlar'da ise ad Türkçe olarak geçer, ama tanımı verilmez. Nişanyan Sözlük ek- fiilini Eski Türkçede tohum serpmek anlamındaki aynı biçimli fiile götürür. Kaşgarî'nin sözlüğünde “ol tarıġ ekdi”, yani o tohum ekti cümlesi geçer; Kaşgarî fiilin bir şeyin üstüne toz ya da ilaç serpmek için de kullanıldığını not eder.
Ekim ve ekin sözcükleri de aynı fiilden türemiştir; Ekin adı bu yüzden Eken'le aynı aileden sayılır. Yapı bakımından ad, Gülen ve Seven gibi -en ekiyle kurulan adların kalıbındadır. Sondaki n ünlüyle başlayan eklere doğrudan bağlanır: Eken'i, Eken'e. Tamamı ince ünlülü olduğundan ince ünlülü soyadlarıyla uyumlu bir söyleyiş verir.