Cengiz, Türkçe kökenli bir erkek adıdır ve en çok Moğol İmparatorluğu'nu kuran hükümdar Cengiz Han'la tanınır. TDK'nin kişi adları sözlüğü adı bu tarihî kişiliğin yanı sıra gözü pek, yılmaz, güçlü kişi anlamıyla da açıklar. Türkiye'de uzun süredir kullanılan, tanıdık bir addır.
Yeni doğan kayıtlarında Cengiz'in görünümü bugün oldukça sınırlı. 2025'te yalnızca Afyonkarahisar'ın erkek bebek listesinde yer alıyor: orada 3 bebeğe verilmiş ve listede 27. sırada. Türkiye geneli bebek sıralamalarında bu ada ait veri bulunmuyor; bu da adın günümüzde yeni doğanlarda seyrek tercih edildiğini gösteriyor.
Altı harf ve iki heceden oluşan Cengiz “Cen-giz” diye okunur. Kısa ve sert ünsüzlerle biten yapısı, ada güçlü bir tını kazandırır. İki heceli olduğu için hem kısa hem uzun soyadlarıyla dengeli durur; ikinci ad olarak da kolayca kullanılır. Benzer isimler arasındaki Çingiz aynı adın başka Türk dillerindeki söylenişidir; Kapgan ve Alphan ise eski Türk hükümdarlık geleneğini çağrıştıran adlardır.