Akıncıbay, akıncı ve bay sözcüklerinin birleşimidir. Akıncı, akın sözcüğüne -cı ekinin gelmesiyle oluşur ve Osmanlıca üzerinden bugüne ulaşır. Akın ise Ana Türkçe *ak- (akmak) kökünden gelir; ilk anlamı akış, sel gibi gelişken zamanla düşman topraklarına yapılan baskın anlamını kazanmıştır. Osmanlı ordusunda sınır boylarında baskınlar düzenleyen hafif süvarilere akıncı denirdi. Bay ise Ana Türkçe *bāy biçiminden gelir; zengin, soylu demektir. Vikisözlük, bay ile bey'in ayrı kökenden geldiğini özellikle belirtir. TDK de adı akınlara katılan bir savaşçıya bağlar.
Dört heceli Akıncıbay (A-kın-cı-bay) uzun bir addır; kısa bir soyadıyla daha dengeli durur. Kalın ünlülerle kurulduğu için ekler Akıncıbay'a, Akıncıbay'ın biçiminde gelir. Benzer isimler arasındaki Akıncı adın yalın biçimidir, Sungurbay ise aynı bay öğesiyle biter. Günlük konuşmada Akın kısaltmasının öne çıkması olasıdır.