Yağızbay, yağız ve bay sözcüklerinden oluşan bir erkek adıdır. Yağız, Osmanlıca yoluyla Ana Türkçedeki *yagïŕ (yanık) sözcüğüne, o da *yak- (yakmak) fiiline dayanır; Vikisözlük'e göre Eski Türkçedeki biçimi ilk kez Orhun yazıtlarında geçer. Sözcük esmer, koyu kahverengi, koyu ya da kızıla çalan renkli at ve yiğit anlamlarını taşır. Bay, Ana Türkçe *bāy'dan gelir; zengin, soylu demektir. TDK adı kısaca esmer kimse diye açıklar.
Yağız, Vikisözlük'ün iki sürümünde de erkek adı olarak kayıtlıdır ve bugün tek başına da kullanılır; Yağızbay bu tanıdık adın bay ile genişletilmiş biçimidir. Benzer isimler arasındaki Yağızkan ve Yağızer aynı ilk öğeyi taşır, Karabay ise renk anlatan bir sözcüğü bay ile birleştirir. Üç hecede okunur (Ya-ğız-bay); ğ sesi a'yı uzatır. Ekler kalın ünlüyle gelir: Yağızbay'a, Yağızbay'ın.