Toktuğ, tok ve tuğ sözcüklerinden kurulmuş bir erkek adıdır. İlk öğe tok, aç olmayan, doymuş demektir; mecazda kanaatkâr, gözü gönlü doygun kişi için kullanılır. Tuğ, Osmanlıca üzerinden Ortak Türkçe *tūg'a dayanır; Vikisözlük sözcüğün belki Eski Çinceden alındığını belirtir. Tuğ, at kuyruğu kıllarından yapılan sancağı ve başlığa takılan sorgucu anlatır; Osmanlılarda seferlerde padişahın tuğları taşınırdı. TDK adı, gözü tok bir savaşçı diye açıklar.
Tuğ ile biten adlar arasında benzer isimlerdeki Koçtuğ ve Bintuğ vardır; Toktaş, Tokyay ve Tokalp ise tok ile başlar. Toktuğ iki hecede okunur (Tok-tuğ). Sondaki ğ, ünlüyle başlayan eklerde iki ünlü arasında kalarak yumuşar: Toktuğ'a, Toktuğ'un. Kısa ve iki heceli yapısı, uzun soyadlarıyla dengeli bir bütün kurar.