Nişanbay, nişan ve bay sözcüklerinden kurulmuş bir erkek adıdır. Nişan, Osmanlıca üzerinden Klasik Farsça nišān sözcüğünden gelir; iz, belirti, işaret ve hedef anlamlarını taşır, günümüzde ise evlenme sözü ve bu sözün töreni için de kullanılır. Bay, Ana Türkçe *bāy'a dayanır ve zengin, soylu anlamındadır. TDK'nin kaydında ad, ünü yayılmış, herkesçe tanınan biri anlamına gelir; nişanın iz ve işaret anlamı, belirgin ve bilinen biri fikriyle örtüşür.
Bay ile biten adlar arasında benzer isimlerdeki Canbay, Şarbay ve Serbay da vardır. Nişanbay üç hecede okunur (Ni-şan-bay); ilk hece ince, sonraki iki hece kalın ünlülü olduğundan ekler a'lı gelir: Nişanbay'a, Nişanbay'ın. Nişan sözcüğünün günlük dilde en çok nişanlanma anlamıyla duyulduğunu bilmek, adın asıl anlamını anlatırken yararlı olur.