Mülkiye, Arapça mülk sözcüğüne dayanır. Nişanyan Sözlük mülkün iki ana anlamını verir: sahip olma ve egemenlik, hükümdarlık; sahip olunan şey ve egemenlik alanı, devlet. Sözlüğe göre malik olmak ile hükümdar olmak anlamlarının birbirinden ayrışması Osmanlıcanın orta döneminde belirmiş olmalıdır. Nişanyan Adlar adı kraliçe diye çevirir ve Arapça ملكية biçimini gösterir.
Türkçede sözcüğün tanınmış bir kurumsal anlamı da vardır: Kubbealtı Lugatı'na göre mülkiye, askeriye ve ilmiye dışında kalan vali, kaymakam gibi devlet yöneticileri sınıfının adıdır; kısaltılmış kullanımıyla Mülkiye Mektebi, yani bugünkü Siyasal Bilgiler Fakültesi demektir. Mülkiyeli de bu okulda okuyan ya da oradan mezun olan kişidir. Benzer isimler arasındaki Melike de aynı Arapça kökten gelen bir kadın adıdır.