Mevlâna, Arapçada “efendimiz, hocamız” anlamına gelir; TDK sözlüğü de adı “efendimiz” diye hitap etmeye yarayan, hazret yerine kullanılan bir unvan olarak açıklar. Nişanyan Adlar'a göre ad, çoğu durumda Mevlâna Celaleddin Rumi'ye (1207-1274) gönderme yapar; Arap kültüründe ise genellikle akademik bir unvandır. Kayda göre İç Anadolu'da ve Maraş-Antep yöresinde yaygın bir addır; Mevlan biçimi ise Bitlis, Siirt ve Mardin'de görülür.
Celaleddin Rumi ile güçlü bağı nedeniyle ad, Konya ve Mevlevilik çağrışımını hemen uyandırır. Ortadaki â uzun söylenir ve şapka bu uzunluğu gösterir, ama nüfus kayıtlarında şapkasız yazım da görülür. Benzer isimler arasındaki Mevlit ise ses benzerliğine karşın farklı bir köktendir ve doğum anlamına gelir.