Mertkal, Farsça kökenli mert ile Türkçe kalmak fiilinin emir biçimi kal'ın birleşimidir; TDK sözlüğü adı, çocuğun hep sözünün eri kalmasını dileyen bir ad olarak açıklar. Yani ad, çocuğa yöneltilmiş bir dilek cümlesi gibi kurulmuştur. Nişanyan Adlar'a göre Mert, Farsçada adam, yiğit anlamına gelir; ad olarak 1930'lardan beri seyrek görülür, 1970'lerden itibaren sevilirliği artmıştır. Kayıt, Ermeniler arasında bu adın şehit anlamındaki Mardiros adını gizlemek için kullanıldığını da not eder.
Dilek bildiren yapısı benzer isimler arasındaki Mertol ile aynıdır; Mertkan ise ikinci öğe olarak kan sözcüğünü alır. Ortada yan yana gelen t ve k ünsüzleri iki heceli adı biraz sert kılar, ama kısa olduğu için akıcılığını korur. Ek alırken l değişmez: Mertkal'a, Mertkal'ın.