Mehmetçik, Mehmet adına Türkçe küçültme eki -çik getirilerek kurulmuştur. Nişanyan Adlar'a göre Mehmetçik sözünün Osmanlı askeri anlamında kullanılması 1912 Balkan Savaşı'ndan beri gözlenir; TDK sözlüğü de bu sevgi dolu sözü ulusun kendi askerlerine verdiği ad diye tanımlar. Kökteki Mehmet, Muhammed adının Türkçeye özgü biçimidir ve övülmüş anlamına gelir; Nişanyan bu adın uzun süredir Türkiye'nin en yaygın erkek adı olduğunu da kaydeder.
Kişi adı olarak konduğunda, Türk askerini simgeleyen bu sözle doğrudan özdeşleşir; ailenin bu çağrışımı bilerek seçmesi gerekir. Sondaki k ünlüyle başlayan ek alınca söyleyişte ğ'ye yumuşar, yazıda ise Mehmetçik'e biçimi korunur. Üç heceli adın benzer isimleri arasındaki Memik de Mehmet'ten türeyen halk söyleyişlerindendir.