Kotan, Türkçede “ağır pulluk” anlamına gelen sözcükle aynı yazılır. Nişanyan Sözlük'e göre sözcüğün kökeni belirsizdir: Ermenice kotan “ağır pulluk” sözcüğünden alınmış olabilir, ama Ermenice biçimin kendi kaynağı da açık değildir. Sözlük, kelimenin Kafkasya dillerinin çoğunda ortak olduğunu, bu yüzden o bölgeye özgü bir sözcük olması gerektiğini not eder; Karaçay-Balkar Türkçesindeki gaton ve Azericedeki kotan aynı anlamdadır.
İlk tanıklardan biri Evliya Çelebi'nin 1665 tarihli Seyahatnâme'sidir; orada on çift mandanın çektiği bir kötenden söz edilir. 1876 tarihli Lehce-i Osmanî ise kotanı büyük, ağır sapan diye açıklar. Nişanyan Adlar'da ad yer alır, ama açıklanmaz; bu yüzden adın bu sözcükten geldiği kesin değil, olası bir okumadır. Kalın ünlülü iki hecesiyle Kaban, Karan ve Kenan gibi adlarla aynı kalıptadır.