Karaman'ın kökeni Nişanyan Adlar'a göre kesin olarak çözülmüş değildir. Kayıt adı, Nure Sufi'nin oğlu ve Ermenek ile Larende'de kurulan Karaman devletinin kurucusu Karaman Bey'e (ölümü 1262) bağlar. Akademik ilgiye rağmen adın kökeni tartışmalıdır: Türkçede karaca anlamına geldiği öne sürülmüştür, ancak Farsça Kahraman adından geliştiği olasılığı da göz ardı edilemez. Kayda göre Karaman adını taşıyanların birçoğu, atalarının muhtemelen 15. yüzyılda Osmanlıların Karaman devletini fethinden sonra Karaman yöresinden göç ettiğine inanır. TDK'nin verdiği esmer insan ve güneybatıdan esen rüzgâr anlamları bu yüzden kesin sayılmamalıdır.
Ad bugün aynı zamanda bir il adıdır. “Ka-ra-man” diye üç hecede okunur. Benzer isimler arasındaki Karahan ve Karakan da kara ile başlar.